فتق یا بیرونزدگی احشای داخلی بدن از میان دیوارههای ضعیف عضلانی، وضعیتی است که سالانه میلیونها نفر در سراسر جهان با آن مواجه میشوند. این عارضه که اغلب به صورت یک توده یا برجستگی کوچک در نواحی شکم یا کشاله ران ظاهر میشود، در بسیاری از موارد در مراحل اولیه فاقد درد شدید است.
همین ویژگی فریبنده باعث میشود بسیاری از بیماران، درمان قطعی یا همان جراحی فتق را ماهها یا حتی سالها به تعویق بیندازند. با این حال، علم پزشکی فتق را یک نقص مکانیکی در جدار بدن میداند که نه تنها خودبهخود بهبود پیدا نمیکند، بلکه با گذشت زمان و تحت فشارهای روزمره، تمایل به بزرگتر شدن و پیچیدهتر شدن دارد.
تأخیر در انجام عمل فتق میتواند یک مشکل ساده و قابل کنترل را به یک فوریت پزشکی تهدیدکننده حیات تبدیل کند. هشدار اصلی پزشکان زمانی جدی میشود که صحبت از انسداد روده به میان میآید؛ وضعیتی که در آن بخشی از روده در داخل کیسه فتق گیر افتاده و جریان خون آن قطع میشود. در چنین شرایطی، فرصت طلایی برای درمان به ساعتها محدود میشود. در این مقاله، به بررسی ابعاد مختلف این بیماری، روشهای نوین ترمیم و خطرات نادیده گرفتن آن میپردازیم تا درک بهتری از ضرورت درمان به موقع پیدا کنید.
هزینه عمل فتق و فاکتورهای تعیینکننده قیمت
یکی از اولین پرسشهایی که ذهن مراجعین را به خود مشغول میکند، مباحث مرتبط با هزینه عمل فتق است. باید دانست که این هزینه یک عدد ثابت نیست و تحت تأثیر پارامترهای متعددی قرار دارد. نوع فتق، وسعت ضایعه، نوع بیمارستان و تخصص جراح از عوامل اصلی در برآورد هزینه نهایی هستند. استفاده از تجهیزات مصرفی پیشرفته، به ویژه انواع مش، بخش مهمی از هزینهها را شامل میشود.
مخاطرات پنهان انسداد
بسیاری از افراد تصور میکنند تا زمانی که فتق دردناک نشده است، نیازی به درمان ندارد؛ اما جراحان معتقدند درد همواره اولین نشانه نیست. با هر بار سرفه، عطسه، بلند کردن اشیاء یا حتی اجابت مزاج، فشاری به جدار شکم وارد میشود که شکاف فتق را وسیعتر میکند. هر چه این شکاف بزرگتر شود، حجم بیشتری از احشا وارد کیسه فتق میشود.
خطر اصلی در جراحی فتق، پیشگیری از وضعیتی به نام فتق مختنق است. زمانی که روده در شکاف عضلانی گیر میکند، لبههای سفت عضلات مانند یک طناب دور روده را میفشارند. این فشار ابتدا باعث تورم و سپس قطع کامل خونرسانی میشود. در صورت قطع جریان خون، بافت روده در کمتر از ۶ ساعت دچار مرگ میشود. این وضعیت منجر به پخش شدن سموم و عفونت در کل فضای شکم شده و میتواند شوک عفونی و مرگ بیمار را در پی داشته باشد. به همین دلیل است که پزشکان تأکید دارند فتق را باید پیش از رسیدن به مرحله درد شدید و انسداد درمان کرد.
انواع فتق و ضرورت تشخیص دقیق توسط متخصص
فتقها بر اساس محل وقوع و نحوه شکلگیری به دستههای مختلفی تقسیم میشوند که شناخت آنها برای تعیین نوع عمل فتق ضروری است:
- فتق مغبنی: شایعترین نوع که در کشاله ران رخ میدهد و به دلیل ضعف در کانال مغبنی ایجاد میشود. این نوع در مردان بسیار شایعتر است.
- فتق رانی: در ناحیه زیر کشاله ران ظاهر میشود و به دلیل آناتومی لگن، در زنان شایعتر بوده و ریسک گیر افتادگی بالایی دارد.
- فتق نابی: در اطراف ناف رخ میدهد و در افرادی که دارای اضافه وزن هستند یا بارداریهای مکرر داشتهاند، بیشتر دیده میشود.
- فتق برشی: در محل زخمهای ناشی از جراحیهای قبلی شکم ایجاد میشود که نشاندهنده عدم ترمیم کامل بافت در آن ناحیه است.
تشخیص قطعی معمولاً از طریق معاینه بالینی انجام میشود، اما در موارد پیچیده یا فتقهای پنهان، جراح ممکن است از سونوگرافی یا سیتیاسکن برای بررسی دقیق میزان درگیری احشا استفاده کند تا آمادگی لازم برای جراحی فتق فراهم شود.
عمل فتق با لاپاراسکوپی
در دهههای اخیر، تکنیکهای جراحی دستخوش تحولات عظیمی شده است. امروزه عمل فتق با لاپاراسکوپی به عنوان یک متد پیشرفته و ارجح در بسیاری از مراکز درمانی دنیا مورد استفاده قرار میگیرد. در این روش، جراح به جای ایجاد یک برش وسیع ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتری، تنها ۳ سوراخ بسیار کوچک در جدار شکم ایجاد میکند. از طریق این منافذ، دوربین فیلمبرداری و ابزارهای مینیاتوری وارد بدن میشوند.
در این روش، جراح یک توری یا مش را از داخل شکم در محل ضعف عضله قرار میدهد که مانند یک داربست محکم عمل کرده و از خروج مجدد احشا جلوگیری میکند. این تکنیک احتمال عود مجدد فتق را به شکل معناداری کاهش میدهد.
مراقبت های حیاتی پس از عمل فتق و دوران نقاهت
موفقیت کامل درمان تنها به مهارت جراح بستگی ندارد، بلکه همکاری بیمار در دوران نقاهت نیز تعیینکننده است. پس از انجام جراحی فتق، بدن برای بازسازی بافتهای اطراف مش به زمان نیاز دارد. در هفتههای اول، بیمار باید از فعالیتهای بدنی سنگین، جابهجایی اجسام با وزن زیاد و ورزشهای حرفهای خودداری کند.
همچنین مدیریت فشارهای داخلی بدن بسیار مهم است. برای مثال، درمان یبوست از طریق رژیم غذایی پرفیبر و درمان سرفههای مزمن ضروری است؛ زیرا سرفه یا زور زدن موقع دفع، فشار شدیدی به محل جراحی وارد کرده و میتواند باعث جابهجایی مش یا شکست درمان شود. پیادهروی ملایم از همان روزهای اول پس از عمل فتق توصیه میشود تا جریان خون در بدن بهبود یافته و خطر لخته شدن خون در پاها از بین برود.
کلام آخر
فتق جدار شکم وضعیتی است که با گذر زمان بهبود پیدا نمیکند و تعویق درمان آن میتواند منجر به عوارض خطرناکی همچون انسداد و مختنق شدن روده شود. هشدار پزشکان درباره لزوم درمان سریع، با هدف جلوگیری از جراحیهای اورژانسی و آسیبهای جدی به دستگاه گوارش است. امروزه با بهرهگیری از تکنولوژیهای پیشرفته مانند عمل فتق با لاپاراسکوپی ، این جراحی به تجربهای با درد کم و بهبودی سریع تبدیل شده است.
در نظر گرفتن هزینه عمل فتق به عنوان یک سرمایهگذاری برای جلوگیری از هزینههای سنگین جانی و مالی در آینده، منطقیترین راه برخورد با این بیماری است. مراجعه زودهنگام به یک متخصص ، تضمینکننده بازگشت سلامت و پیشگیری از بروز حوادث ناگواری است که ناشی از اهمال در درمان فتق هستند.
