Ooma
فروشگاه لباس نوزادی و کودک اوما
نقش استرس در ناباروری

مطالعه استرس و ناباروری مهم و بحث برانگیز است. هر زمان که یک مطالعه جدید در مورد استرس و باروری منتشر شود، سرفصل هایی را مشاهده خواهید کرد که به شما می گویند استرس دلیل باردار نشدن شماست، حتی اگر این مطالعه واقعاً نشان نداده باشد که استرس باعث ناباروری می شود.

بسیاری از زوج هایی که مشکلات باروری را تجربه می کنند، نگران استرس هستند. ناباروری خود باعث پریشانی و آشفتگی عاطفی می شود. آیا استرس ناباروری می تواند وضعیت شما را بدتر کند؟ کارشناسان باروری نیز در مورد ارتباط استرس و باروری کنجکاو هستند. زمانی که علت ناباروری غیرقابل توضیح است یا زمانی که درمان ها به دلایل ناشناخته با شکست مواجه می شوند، استرس می تواند سرنخ گم شده باشد؟

پاسخ ها پیچیده است ما هنوز به طور کامل متوجه نشده ایم که استرس چه تاثیری بر باروری دارد. صرفاً «آرام شدن» مشکلات باروری هیچکس را حل نمیکند، اما این بدان معنا نیست که استرس بی ضرر است. 

انواع استرس

 انواع مختلفی از استرس وجود دارد و سوالات زیادی در رابطه با باروری مطرح می شود.

• استرس دوران کودکی. ممکن است در مورد نمره ACE(امتیاز اثر نامطلوب دوران کودکی) شنیده باشید. این به استرسی اشاره دارد که لزوماً اکنون اتفاق نمی‌افتد، اما در سال‌های رشد اولیه شما رخ داده است. نمرات ACE بالا با چندین مشکل سلامتی دراز مدت مرتبط است. آیا این می تواند به باروری مرتبط باشد؟

• استرس کوتاه مدت روزمره. اگر ماشین شما خراب شود و در هفته ای باشد که تخمک گذاری می کنید، آیا این به شانس شما در آن ماه آسیب می رساند؟

• استرس طولانی مدت یا مجموعه ای از رویدادهای استرس زا. ماشین شما خراب می شود، پروژه بزرگی در سر کار دارید، مادرتان در بیمارستان بستری است و شما تازه متوجه شده اید که نمی توانید قبض کارت اعتباری خود را پرداخت کنید و ممکن است استرس طولانی مدتی را تجربه کنید. آزمایش، تشخیص، درمان، چرخه های ناموفق و هزینه های پزشکی بالا، همگی بخش هایی از ناباروری هستند که اغلب باعث استرس طولانی مدت می شوند.

• استرس "خوب" از سبک زندگی شما. اگر تحت استرس پیشرفت کنید چه می شود؟ شاید شغل سختی داشته باشید، ساعت های طولانی کار کنید و اغلب در طول روز دچار تعارض می شوید. روزهای شما ممکن است شامل خواسته های شدید جسمی و روانی باشد. حتی اگر عاشق خود باشید. سبک زندگی، شما هنوز هم زندگی پر استرسی دارید.

• رویدادهای بزرگ زندگی. طلاق، از دست دادن شغل، نقل مکان به شهر یا کشور دیگری و از دست دادن کسی که دوستش دارید، همگی می توانند استرس زیادی ایجاد کنند.

• زندگی در شرایط استرس زا. کسانی که در فقر، بیکاری، یا بدون دسترسی به غذاهای سالم و مراقبت های اولیه زندگی می کنند، هر روز در یک محیط پر استرس زندگی می کنند.

وقتی مطالعات می پرسند که آیا استرس باعث ناباروری می شود یا اینکه آیا استرس زمان لازم برای باردار شدن را افزایش می دهد، مهم است که بدانیم واقعاً چه نوع استرسی مورد بحث است.

اندازه گیری سطح استرس

این یک جنبه پیچیده از تحقیق است. زمانی که مشخص شد چه نوع استرسی مورد بررسی قرار می گیرد، باید نحوه اندازه گیری آن را بیابید. دو روش اصلی وجود دارد که محققان برای ارزیابی سطوح استرس تلاش می‌کنند: با اندازه‌گیری مواد شیمیایی مرتبط با استرس در بزاق یا خون یا با استفاده از ابزارهای سنجش استرس روانشناختی. هر دو مزایا و معایبی دارند.

اندازه گیری مواد شیمیایی

وقتی سیگنالهای استرس بیوشیمیایی را در بزاق یا خون اندازه‌گیری میکنیم، نمی‌توانیم به طور قطع بدانیم که آیا این ناشی از یک زندگی پر استرس است یا یک فرآیند بیماری. به عنوان مثال، فرض کنید فردی مبتلا به آندومتریوز تشخیص داده شده است. بیایید بگوییم که نتایج آزمایش بیوشیمیایی او برای استرس زیاد است. آیا این مواد شیمیایی استرس زا زیاد است زیرا او زندگی پر استرسی دارد و این سبک زندگی منجر به آندومتریوز شده است؟

یا، آیا آندومتریوز باعث ایجاد استرس بیولوژیکی در بدن او می شود و این منجر به سطوح بالاتر هورمون های استرس می شود؟ از سوی دیگر، ممکن است علائم آندومتریوز باعث ناراحتی عاطفی شود و این منجر به افزایش سطح هورمون استرس او شود؟ همانطور که می بینید، تعیین پاسخ به این سوالات پیچیده است.

اندازه گیری روانشناختی

مسئله تست های سنجش روانشناختی این است که افراد استرس را متفاوت درک می کنند. این نحوه پاسخگویی آنها به سوالات پرسشنامه استرس را تغییر خواهد داد. مسئله دیگر این است که بدن افراد به استرس واکنش متفاوتی نشان می دهد. دو نفر می توانند در تست سنجش استرس روانشناختی میزان بالایی داشته باشند اما واکنش های بیولوژیکی کاملاً متفاوتی دارند.

با اندازه‌گیری روانشناختی، محقق نیز باید بر این فرض تکیه کند که پاسخهای پاسخ دهنده صادقانه هستند. بیشتر این تست‌ها برای کاهش احتمال پاسخهای غیرصادقانه طراحی شده‌اند، اما تست‌ها کامل نیستند.

چه زمانی استرس مهم است؟

زمان مطالعه به اندازه تعیین نوع استرس اهمیت دارد. به عنوان مثال، یک مطالعه می تواند سطوح استرس را قبل از شروع یک چرخه، در وسط یک چرخه، یا درست قبل از تخمک گذاری بررسی کند. می تواند استرس را در طول انتظار دو هفته ای (زمان بین تخمک گذاری و پریود) بررسی کند یا میانگین سطوح استرس را در یک دوره چند هفته، ماه یا حتی سال بگیرد.

همه این متغیرها در نتایج نقش دارند. دریافت این موضوع در یک یا حتی چند مطالعه بسیار دشوار است. یکی دیگر از دلایل پیچیده بودن مطالعه تاثیر استرس بر بدن این است که تشخیص مشکل استرس چیست و مشکل مکانیزم مقابله ای ضعیف چیست.

افرادی که تحت استرس هستند اغلب برای مقابله با آن به عادات ناسالم روی می آورند. آنها ممکن است غذاهای ناسالم بیشتری بخورند، ممکن است خیلی کم یا زیاد بخوابند، یا ممکن است اصلا ورزش نکنند (یا بیش از حد ورزش کنند). برخی ممکن است به سیگار، الکل یا مواد مخدر روی بیاورند.

ما می دانیم که سیگار کشیدن، تغذیه نامناسب، و نوشیدن الکل زیاد همگی به باروری آسیب می رسانند. اگر فردی دارای سطوح بالایی از استرس است، خوب با آن کنار می آید و باروری او کاهش می یابد، آیا این استرس باعث ایجاد مشکل می شود یا انتخاب های ضعیف برای مقابله؟

ارتباط بیولوژیکی

توضیح بیولوژیکی وجود دارد که چرا استرس عاطفی ممکن است منجر به مشکلات باروری شود. همه چیز به محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-آدرنال (محور hpa) می رسد.

هر زمان که بدن شما استرس را درک می کند، غده هیپوتالاموس در مغز شما سیگنالی را به غده هیپوفیز می فرستد، این سیگنال نشان می دهد که شما تحت استرس هستید و به کمک نیاز دارید. هیپوفیز با ارسال سیگنال خود به غدد فوق کلیوی به این درخواست کمک واکنش نشان می دهد و به آنها می گوید که هورمون استرس کورتیزول را آزاد کنند.

در مقادیر سالم، کورتیزول خوب است. در میان بسیاری از چیزها، این هورمون به تنظیم قند خون شما کمک می کند تا در مواقع اضطراری انرژی داشته باشید. مشکل زمانی است که بدن شما همیشه یا برای مدت طولانی مملو از کورتیزول است. این زمانی است که می تواند به سلامت شما آسیب برساند.

هیپوتالاموس و هیپوفیز فقط هورمون های استرس را تنظیم نمی کنند. آنها همچنین مسئول تنظیم سیگنال های هورمون تولید مثل هستند. هیپوتالاموس هورمون آزاد کننده گنادوتروپین یا gnrh ترشح می کند. gnrh به غده هیپوفیز سیگنال می دهد که هورمون محرک فولیکول (fsh) و هورمون جسم زرد (lh) را آزاد کند. Fsh و LH باعث تحریک رشد تخمک در تخمدان ها در زنان و رشد اسپرم در مردان می شود.

اگر محور hpa مشغول مقابله با استرس باشد، بنابراین از نظر تئوری، این می تواند نحوه تنظیم هورمون های تولیدمثلی را از بین ببرد یا تغییر دهد. ما همچنین باید در نظر بگیریم که هورمون های استرس مانند کورتیزول چه تاثیری بر تخمک ها، سلول های اسپرم و جنین دارند.

استرس اجتماعی و اقتصادی نیز ممکن است بر باروری تأثیر منفی بگذارد. یک مطالعه نشان داد که زنانی که با عوامل استرس زای اجتماعی و اقتصادی مواجه هستند، ذخایر تخمدان ضعیف تری دارند. مطالعه جداگانه دیگری نشان داد که زنانی که امتیازات آس های بالاتری داشتند (در دوران کودکی تجارب آسیب زا بیشتری داشتند) احتمال بیشتری داشت که ناباروری و دوره های قاعدگی نامنظم یا غایب را در بزرگسالی تجربه کنند.

باروری مردانه

باروری مردان نیز ممکن است تحت تأثیر استرس باشد. یک متاآنالیز از 57 مطالعه مختلف که تقریباً 30000 مرد را شامل میشد، نشان داد که استرس روانی می‌تواند غلظت اسپرم، حرکت اسپرم و درصد اسپرم های طبیعی را کاهش دهد. با این حال، این مطالعه به این موضوع توجه نکرد که آیا این مدت زمان بارداری برای همسران زن آنها تأثیر دارد یا خیر.

مطالعه دیگری نشان داد که تجربه دو رویداد استرس زا در زندگی، خطر پایین آمدن نتایج تجزیه و تحلیل مایع منی مردان را به زیر دستورالعمل های عادی تعیین شده توسط سازمان جهانی بهداشت افزایش می دهد.

مطالعات دیگر نشان داده اند که وقتی مردان استرس روانی را تجربه می کردند، سطح تستوسترون کمتر بود. با این حال، دشوار است که بدانید چه چیزی در ابتدا اتفاق می افتد، آیا کاهش تستوسترون منجر به افزایش حساسیت به رویدادهای استرس زا می شود؟ یا رویدادهای استرس زا باعث کاهش سطح تستوسترون می شوند؟

Alice D. Domar. The relationship between stress and infertility.Dialogues Clin Neurosci. 2018 Mar; 20(1): 41–47.

این مطلب به ویرایش و تأیید علمی رسیده است، ایشان جمعی از متخصصین در رشته های زنان و زایمان، مامایی، داروسازی، تغذیه و روانشناسی هستند که همراه اوما در ارائه مطالب علمی و مفید می باشند.

امتیاز مطلب: 100% 100